رشته چشم پزشکی 【 معرفی + درآمد + بازار کار 】
توسط دکتر حسین نصر اصفهانی / 16 دقیقه برای مطالعه
اشخاص زیادی علاقمند به فعالیت در حوزه پزشکی هستند. علت اصلی بالا بودن تعداد داوطلبان رشته تجربی، همین موضوع علاقمندی افراد به رشتههای پزشکی و پیرا پزشکی است. اگر شما هم از این دسته افراد هستید و به نوعی دغدغه سلامت مردم را دارید، انتخاب رشته چشم پزشکی می تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. البته که فعالیت موفق در این رشته نیاز به تخصص و مهارتهای لازم دارد.
در این مقاله ضمن پاسخ به سوال رشته چشم پزشکی چیست؟ سعی شده تا همه چیز درباره رشته چشم پزشکی توضیح داده شود. در ادامه به رشته چشم پزشکی در کنکور و مدت زمان تحصیل در رشته چشم پزشکی می پردازیم.
فهرست [مخفی]
آشنایی با رشته چشم پزشکی
چشم یکی از حساس ترین و مورد نیاز ترین قسمتهای بدن است. مانند سایر اعضای بدن، ممکن است مشکلاتی نیز برای چشم ها ایجاد شود. اگر بخواهیم در یک جمله همه چیز در مورد رشته چشم پزشکی را بیان کنیم، باید بگوئیم که این رشته به شناسایی بیماری های چشمی و به دنبال آن درمان و سلامت چشمها می پردازد.
متخصص چشم پزشک به صورت مستقیم با بیمارانی که مشکلات چشمی دارند در ارتباط است. نکته مهم دیگر که در معرفی رشته چشم پزشکی باید گفت این است که برای فعالیت در این زمینه باید علاوه بر دانش، مهارت لازم را نیز دارا باشید. مهمترین مهارت چشم پزشک توانایی تشخیص درست بیماریها است، زیرا تنها در صورت تشخیص صحیح میتوان یک درمان صحیح ارائه داد.
چگونه چشم پزشک شویم؟
رویای چشم پزشک شدن یکی از رویاهای دانش آموزان رشته تجربی است. مهمترین سوال مطرح شده در این زمینه این است که چگونه چشم پزشک شویم؟
در ابتدا برای اطلاع در خصوص شرایط چشم پزشک شدن باید بدانید که لازم است در کنکور سراسری رتبه خوبی را کسب کنید. بنابراین اولین مرحله از مراحل چشم پزشک شدن شرکت در کنکور و قبولی در رشته دکترای پزشکی عمومی است.
این مرحله از مراحل رشته چشم پزشکی را می توان یکی از سختی های رشته چشم پزشکی دانست، زیرا برای رشته پزشکی عمومی داوطلبان زیادی رقابت میکنند و با موفق شدن در این رقابت شما مرحله اول را پشت سر میگذارید.
سپس باید دوره تحصیلی پزشکی عمومی را به طور کامل تمام کرده و نمره مورد نیاز را کسب کنید. پس از این مرحله نوبت به انتخاب اصلی شما یعنی همان انتخاب رشته چشم پزشکی می رسد.
برای دانشجوهای فارغ التحصیل از رشته پزشکی عمومی یک آزمون برگزار میشود و هر شخص با توجه به علاقمندی خود با شرکت در آزمون میتواند تخصص مورد نظر خود را قبول شود. در صورتی که علاقمندی شما چشم پزشکی است بعد از پایان تحصیلات پزشکی عمومی باید با شرکت در آزمون و قبولی در رشته چشم پزشکی این رشته را به عنوان رشته تخصصی خود انتخاب کنید.

رشته چشم پزشکی چند سال طول می کشد؟
یکی از سوالات اصلی علاقمندان به رشته چشم پزشکی این است که مدت زمان تحصیل در رشته چشم پزشکی چند سال است؟
برای اینکه بدانید برای چشم پزشکی چند سال باید درس خواند؟ توجه داشته باشید که این رشته خود دو بخش اصلی دارد. بخش اول که درس خواندن در رشته دکترای پزشکی عمومی است و دوره دوم تحصیل در رشته تخصصی چشم پزشکی است.
دوره تحصیل پزشکی عمومی یک دوره 7 ساله است. اگر در این مسیر وقفه ایجاد نشود بعد از گذراندن 7 سال تحصیلی شما به عنوان پزشک عمومی فارغ التحصیل میشوید. بعد از آن هم طبق قوانین وزارت علوم باید یک دوره 2 ساله را تحت عنوان طرح 2 ساله بگذرانید. ناگفته نماند که برای شرکت در آزمون گذراندن حداقل نصف مدت زمان این دوره هم کافی است، با این وجود باید دوره خود را به پایان برسانید. بعد از گذشت این مدت که تقریباً 9 سال است میتوانید در آزمون تخصص که هر ساله توسط وزارت بهداشت برگزار میشود، شرکت کنید.
اگر در این آزمون موفق بودید و رشته مورد نظر خود را قبول شدید، میتوانید تحصیل در رشته چشم پزشکی را به عنوان دوره تخصص خود آغاز کنید. لازم به یادآوری است که آزمون تخصص وزارت بهداشت هم شرایط خاص خود را دارد از جمله اینکه اگر در انتخاب رشته آزمون تخصصی چشم پزشکی قبول شدید اما به دانشگاه نروید طبق قوانین تا یک سال محروم میشوید. این مورد یک شرط کلی است. برخی از رشتهها شرایط تخصصی خاص خود را هم دارند.
با در نظر گرفتن تمام شرایط اگر در رشته تخصصی چشم پزشکی قبول شدید، تحصیل شما در این رشته به حدود 3 تا 5 سال زمان نیاز دارد. بعد از آن هم نوبت به طرح مخصوص تخصص میرسد. بنابراین در پاسخ به سوال رشته چشم پزشکی چند سال طول میکشد؟ باید گفت شامل یک دوره 7 ساله برای گرفتن دکتری پزشکی عمومی است. بعد از آن دوره 2 ساله طرح و پس از آن هم دوره 3 تا 5 ساله برای تحصیل در رشته چشم پزشکی به صورت تخصصی و در نهایت گذراندن طرح تخصصی چشم پزشکی.
در خصوص رتبه مورد نیاز برای قبولی در رشته چشم پزشکی هم لازم به توضیح است که این رتبه در سالهای مختلف تغییر می کند و تحت تاثیر عواملی نظیر تعداد داوطلب و ظرفیت پذیرش دانشگاهها قرار دارد. نکته مشترک این است که در کنکور باید رتبه مورد قبول برای پذیرفته شدن در رشته پزشکی عمومی را کسب کنید.
مقاله تکمیلی در ارتباط با مدت زمان تحصیل در رشته چشم پزشکی: دوره چشم پزشکی چند سال است؟
تخصص های رشته چشم پزشکی چیست؟
پس از کسب اطلاعات در خصوص رتبه رشته چشم پزشکی و دوره تحصیلی چشم پزشکی نوبت به آن میرسد که به عنوان راهنمای چشم پزشکی بدانید که خود رشته چشم پزشکی به عنوان یک رشته تخصصی دارای انواع تخصصهای زیر مجموعه است. در ادامه به این سوال که شاخههای چشم پزشکی چیست؟ پاسخ میدهیم:
دانشجویان رشته پزشکی عمومی بعد از پایان تحصیلات در آزمون دستیاری شرکت کرده و در یکی از رشته های تخصص پزشکی مانند رشته چشم پزشکی ادامه تحصیل می دهند. بعد از گرفتن تخصص در رشته چشم پزشکی اگر شخص علاقمند به تحصیل بیشتر در زمینه رشته چشم پزشکی و بیماری های آن باشد، می تواند در دوره فوق تخصص شرکت کند. دوره فوق تخصص چشم پزشکی خود دارای زیر مجموعه های مختلفی است که هر یک از آنها به صورت تخصصی در مورد بیماری ها و مشکلات یک قسمت خاص از چشم می پردازد.
در خصوص تخصص های رشته چشم پزشکی بهتر است به فوق تخصص و فلوشیپ اشاره کنیم. دوره فوق تخصص همانگونه که توضیح داده شد، دوره آموزشی است که فرد با گذراندن آن در زمینه یکی از مشکلات مربوط به بینایی به صورت اختصاصی اطلاعاتی کسب کرده و مدرک فوق تخصص در رشته مورد نظر کسب می کند. فلوشیپ هم به نوعی یک دوره مهارت آموزی محسوب می شود با این تفاوت که بعد از این دوره مدرک فوق تخصص به شخص داده نمی شود و تنها به تقویت مهارت های چشم پزشکان متخصص کمک می کند. بنابراین باید توجه کرد که اعتبار مدرک فلوشیپ پایین تر از فوق تخصص است.

فلوشیپ های چشم پزشکی
منظور از فلوشیپ در پزشکی همان دوره تکمیلی بعد از تخصص است که به منظور افزایش مهارت های علمی و عملی پزشکان گذرانده می شود. جهت آشنایی با فلوشیپ چشم پزشکی و انواع آن مقاله فلوشیپ چشم پزشکی را مطالعه کنید.
مزایا و معایب شغل چشم پزشکی
چشم پزشکی هم مانند دیگر شغلهای موجود مزایا و معایب خاص خود را دارد. در خصوص مزایای رشته چشم پزشکی لازم به توضیح است که از جمله رشتههای کاربردی محسوب میشود که بر روی درمان و پیشگیری از بروز بیماریها و مشکلات چشمی مطالعه میکند. این رشته، تخصصهای زیر مجموعه زیادی دارد که در مجموع به افراد کمک میکند تا سلامت چشمهای آنها بهبود یابد. یکی از قابل توجه ترین مزایای رشته چشم پزشکی درآمد نسبتا بالای این رشته است.
امروزه به دلیل شرایط اقتصادی سخت بیشتر افراد به دنبال تحصیل در رشتههایی هستند که بعد از فارغ التحصیلی بتوانند درامد خوبی داشته باشند. تحصیل در رشته چشم پزشکی شما را به این هدف میرساند.
از طرفی دیگر پیدا کردن یک شغل مناسب بعد از پایان دوره تحصیلات از دغدغههای اصلی دانشجویان محسوب میشود که با تحصیل در رشتههای کارامد نظیر رشته چشم پزشکی دیگر نیاز نیست این نگرانی را داشته باشید.
مزایای این رشته به ابعاد مالی ختم نمیشود. چشم پزشکان به افراد زیادی کمک میکنند تا سلامت بینایی خود را به دست بیاورند که این موضوع به نوعی خدمت رسانی به افراد جامعه محسوب میشود. در نتیجه دید جامعه به این افراد یک دید قدر شناسانه است.
از دیگر مزایای رشته چشم پزشکی باید گفت که این رشته در سراسر دنیا خواهان دارد و در صورت تمایل میتوانید در دیگر کشورها نظیر کشورهای اروپایی نیز فعالیت داشته باشید.
در کنار تمام مزایا، چشم پزشکی هم معایبی دارد که از جمله معایب رشته چشم پزشکی سخت بودن شرایط برای پذیرفته شدن در این رشته است. از طرفی دیگر مدت زمان تحصیل در این رشته طولانی بوده (حدود 14 سال) و برای برخی افراد ممکن است طاقت فرسا باشد، به همین دلیل بهتر است با داشتن علاقه این رشته را انتخاب کنید.
ارتباط نزدیک چشم پزشک با سلامت و بینایی افراد را میتوان از دیگر معایب آن دانست زیرا هر گونه بی دقتی یا اشتباه در تشخیص و درمان میتواند سبب مشکلات بینایی در افراد شود.

تفاوت چشم پزشک با اپتومتریست
چشم پزشک یا اپتومتریست؟ واضح است که کار اپتومتریست ها بسیار ساده تر از چشم پزشکان است. طول تحصیل آنها کمتر بوده، تخصص آنها بسیار پایین تر است و به طور کلی دریافت مدرک اپتومتری کاری ساده تر از چشم پزشکی است. به دنبال همه اینها اپتومتریست ها به دلیل تخصص کمتر و ناتوانی در انجام عمل های جراحی و کارهای تخصصی از حقوق پایین تری برخوردار خواهند بود. برای کسب اطلاعات کاملتر در این مورد به مقاله بینایی سنجی مراجعه کنید.
رشته چشم پزشکی در دانشگاه آزاد
یکی از اصلی ترین سوالات داوطلبانی که متقاضی تحصیل در رشتههای پزشکی هستند، امکان پذیر بودن تحصیل چشم پزشکی در دانشگاه آزاد است. حال باید بدانید که امکان تحصیل رشته پزشکی عمومی در دانشگاه آزاد فراهم می باشد. بعد از پایان تحصیلات در این مقطع، نوبت به آزمون دستیاری و تحصیل در مقطع تخصص پزشکی می رسد. چند سالی هست که با مجوز وزارت بهداشت امکان تحصیل برای اخذ تخصص پزشکی در رشته های مختلف پزشکی از جمله چشم پزشکی در دانشگاه آزاد فراهم شده است. بنابراین داوطلبان متقاضی می توانند با تحصیل در دانشگاه آزاد مدرک تخصص چشم پزشکی خود را دریافت کنند. یکی از سوال های اصلی برای افرادی که قصد تحصیل رشته چشم پزشکی در دانشگاه آزاد را دارند، این است که شهریه رشته چشم پزشکی دانشگاه آزاد چقدر است؟ برای پاسخ به سوال شهریه رشته چشم پزشکی دانشگاه آزاد باید گفت طبق سخنان رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه آزاد، این دانشگاه 80 درصد مبلغی که وزارت بهداشت به عنوان شهریه تعیین کرده را دریافت می کند.
چشم پزشکی بدون کنکور
قبل از توضیح در خصوص رشته چشم پزشکی بدون کنکور بهتر است با مفهوم رشتههای بدون کنکور آشنا شوید.
در برخی موارد افراد بنا به دلایل مختلفی عملکرد خوبی در کنکور نشان نمیدهند و این موضوع سبب میشود تا رتبه قابل قبولی کسب نکنند. در چنین مواردی یکی از راه حلهای پیشنهادی بررسی کردن رشتههای بدون کنکور است. یعنی آن دسته از رشتههایی که برای پذیرش در آنها رتبه کنکور شما در نظر گرفته نمیشود و سوابق تحصیلی و معدل شما معیار سنجش و بررسی است.
هر ساله هنگام انتشار دفترچه انتخاب رشته، دانشگاههای مختلف از جمله دانشگاه آزاد، رشتههایی را معرفی میکنند که داوطلبین بر اساس سوابق تحصیلی شان میتوانند آنها را انتخاب کنند. این مورد یک فرصت بسیار مناسب برای افرادی است که در کنکور عملکرد خوبی نداشته و به واسطه سوابق تحصیلی میخواهند وارد دانشگاه شوند. بنابراین برای اطمینان باید هر ساله دفترچه منتشر شده تحت عنوان رشتههای سوابق تحصیلی را بررسی کنید. با این وجود به طور کلی باید گفت رشته های پزشکی از جمله رشته چشم پزشکی جزء رشته های بدون آزمون نیستند و برای تحصیل در رشته چشم پزشکی باید رتبه خوبی کسب کنید.
کتاب های رشته چشم پزشکی
برخی از علاقمندان به رشته چشم پزشکی تمایل دارند قبل از ورود به این رشته در مورد کتابهای تخصصی رشته چشم پزشکی اطلاعاتی کسب کنند.
در دوره تخصصی چشم پزشکی علاوه بر واحدهای درسی، دانشجویان باید مهارتهای خاص این دوره را نیز فرا بگیرند که از جمله مهارتها میتوان به این موارد اشاره کرد: اعمال جراحی پلک، اعمال جراحی سیستم اشکی، اعمال جراحی اربیت، اعمال جراحی سگمان قدامی، اعمال جراحی استرابیسم، اعمال جراحی گلوکوم، انجام لیزر، جراحی شبکیه، تزریق شبکیه و…
از جمله کتابهای معروفی که در دسته بندی کتابهای رشته چشم پزشکی قرار میگیرند میتوان به این موارد اشاره کرد: کتاب بیماریهای اکسترنال و قرنیه، کتاب اربیت و پلاستیک اکولوفاشیال، کتاب رتین و ویتره و…

ظرفیت رشته چشم پزشکی چقدر است؟
برای پذیرفته شدن در رشته چشم پزشکی باید بعد از گذراندن دوره پزشکی عمومی در آزمون وزارت بهداشت شرکت کرده و رتبه لازم را کسب کنید. به طور معمول ظرفیت رشته چشم پزشکی در این آزمون بالا نبوده به همین دلیل قبول شدن در آن به نسبت کار سختی محسوب میشود.
بیشتر دانشگاههای معتبر برای دوره دستیار چشم پزشکی تک ظرفیتی هستند. با بررسی تعداد ظرفیت پذیرش دانشگاههای مختلف میتوان گفت ظرفیت پذیرش دانشگاههای سراسری در بین 30 تا 40 نفر است که این عدد در سالهای متفاوت متغیر بوده و برای اطلاعات دقیق باید تعداد پذیرش دانشگاه مورد نظر خود را در همان سال بررسی کنید.
قبولی رشته چشم پزشکی چه رتبه ای می خواهد؟
دانشگاههای مختلف از نظر علمی دارای رتبه بندی بوده و این مورد سبب میشود پذیرش در هر یک از دانشگاهها برای تحصیل در رشته چشم پزشکی به نمره خاصی نیاز داشته باشد. البته نمره مورد نیاز برای دانشگاههای مختلف بسیار متفاوت نیستند و تفاوتهای جزئی دارند.
به عنوان مثال اگر قصد تحصیل در دانشگاه تهران را دارید، باید نمره شما در آزمون دستیاری بین 417 تا 427 باشد. برای پذیرش در دانشگاه ایران این نمره به 445 تغییر میکند. در مجموع میتوان گفت تحصیل در رشته چشم پزشکی نیازمند کسب نمره بالای 400 است. رتبه رشته چشم پزشکی با توجه به نمره کسب شده بدست می آید.
ضوابط رشته تخصصی چشم پزشكی
بعد از گذراندن دروس دوره دستیاری چشم پزشکی انتظار میرود دانشجو به یک سری اهداف آموزشی دست پیدا کرده باشد. از جمله مهمترین ضوابط رشته چشم پزشکی کسب مهارت و تسلط به دانش مربوط به تشخیص و درمان مشکلات مربوط به بینایی است.
فرد متخصص باید علاوه بر این مورد در خصوص سایر جنبههای علوم پزشکی مرتبط با رشته چشم پزشکی نیز اطلاعات کافی را داشته باشد. باید به مهارت و تخصص لازم دست پیدا کند تا یک تشخیص درست داشته باشد و در نتیجه آن روش درمانی درست را انتخاب کند.
برقرار کردن ارتباط صحیح با بیمار از دیگر ضوابط رشته چشم پزشکی است. شخص به عنوان متخصص چشم پزشکی باید به اصول اخلاقی پایبند بوده و پس از پایان دوره هم به دنبال کسب اطلاعات جدید در مورد این رشته باشد.
