نزدیک‌بینی یا مایوپی یکی از شایع‌ترین مشکلات بینایی در کودکان است و در سال‌های اخیر، به دلیل افزایش استفاده از تلفن همراه، تبلت و رایانه، شیوع آن در بسیاری از کشورها افزایش یافته است. اگر این مشکل به‌موقع تشخیص داده نشود، ممکن است به مرور زمان شدت بیشتری پیدا کند و در بزرگسالی خطر برخی بیماری‌های چشمی را افزایش دهد.

خبر خوب این است که با رعایت چند نکته ساده و انجام معاینات منظم، می‌توان روند پیشرفت نزدیک‌بینی را تا حد زیادی کنترل کرد.

نزدیک‌بینی چیست؟

در افراد مبتلا به نزدیک‌بینی، اجسام نزدیک به‌خوبی دیده می‌شوند اما دیدن اشیای دور با تاری همراه است. کودکی که نزدیک‌بین است ممکن است برای دیدن نوشته‌های روی تخته به مشکل بخورد یا هنگام تماشای تلویزیون بیش از حد به صفحه نزدیک شود.

علائم نزدیک‌بینی در کودکان

برخی از نشانه‌هایی که ممکن است بیانگر نزدیک‌بینی باشند عبارت‌اند از:

  • نزدیک شدن بیش از حد به تلویزیون یا موبایل
  • جمع کردن چشم‌ها هنگام نگاه کردن به دور
  • شکایت از تاری دید
  • سردردهای مکرر
  • کاهش تمرکز هنگام مطالعه
  • افت عملکرد تحصیلی به دلیل ناتوانی در دیدن تخته کلاس

در صورت مشاهده این علائم، بهتر است کودک توسط اپتومتریست معاینه شود.

نقش فعالیت در فضای باز

مطالعات نشان داده‌اند کودکانی که روزانه زمان بیشتری را در فضای باز سپری می‌کنند، کمتر در معرض پیشرفت نزدیک‌بینی قرار می‌گیرند.

قرار گرفتن در نور طبیعی روز و انجام بازی‌های خارج از منزل می‌تواند نقش مهمی در سلامت چشم داشته باشد.

استفاده صحیح از موبایل و تبلت

استفاده طولانی‌مدت از نمایشگرها باعث خستگی چشم می‌شود و می‌تواند در افزایش مشکلات بینایی نقش داشته باشد.

برای کاهش فشار بر چشم‌ها بهتر است:

  • هر ۲۰ دقیقه، حدود ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای دور نگاه شود.
  • فاصله مناسب با صفحه نمایش حفظ شود.
  • مدت استفاده از موبایل و تبلت متناسب با سن کودک باشد.
  • از استفاده از نمایشگر در نور بسیار کم خودداری شود.

معاینه منظم چشم؛ مهم‌ترین راه پیشگیری

بسیاری از کودکان متوجه کاهش بینایی خود نمی‌شوند و تصور می‌کنند همه افراد دنیا مانند آن‌ها می‌بینند.

به همین دلیل، معاینه دوره‌ای چشم اهمیت زیادی دارد و می‌تواند مشکلات بینایی را پیش از آنکه بر یادگیری و کیفیت زندگی کودک تأثیر بگذارند، شناسایی کند.

روش‌های کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی

امروزه علاوه بر تجویز عینک مناسب، روش‌های علمی مختلفی برای کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی وجود دارد. بسته به شرایط هر کودک، اپتومتریست ممکن است روش‌هایی مانند:

  • عینک‌های مخصوص کنترل مایوپی
  • لنزهای تماسی ویژه
  • آتروپین با دوز پایین (در صورت تشخیص پزشک)
  • برنامه‌های منظم پیگیری و معاینه

را پیشنهاد کند.

جمع‌بندی

نزدیک‌بینی یکی از مشکلات شایع دوران کودکی است، اما با تشخیص زودهنگام و رعایت توصیه‌های علمی می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری یا سرعت آن را کاهش داد.

اگر احساس می‌کنید فرزندتان در دیدن اشیای دور مشکل دارد یا زمان زیادی را با تلفن همراه و تبلت سپری می‌کند، بهتر است برای انجام معاینه تخصصی چشم اقدام کنید.

در مرکز بینایی‌سنجی نورا وضعیت بینایی کودکان با تجهیزات به‌روز بررسی می‌شود و در صورت نیاز، مناسب‌ترین روش‌های کنترل نزدیک‌بینی متناسب با شرایط هر کودک پیشنهاد خواهد شد.


پرسش‌های متداول (FAQ)

نزدیک‌بینی در کودکان از چه سنی ممکن است شروع شود؟

این مشکل می‌تواند از سال‌های ابتدایی دبستان و گاهی حتی زودتر بروز کند؛ به همین دلیل معاینات دوره‌ای اهمیت زیادی دارند.

آیا استفاده از موبایل باعث نزدیک‌بینی می‌شود؟

استفاده طولانی‌مدت از نمایشگرها یکی از عوامل مؤثر در افزایش خطر و پیشرفت نزدیک‌بینی است، اما تنها عامل نیست و ژنتیک نیز نقش مهمی دارد.

آیا نزدیک‌بینی کودکان قابل درمان است؟

نزدیک‌بینی معمولاً با عینک یا لنز اصلاح می‌شود و امروزه روش‌هایی برای کنترل روند پیشرفت آن نیز وجود دارد که بسته به شرایط کودک توسط متخصص پیشنهاد می‌شود.